درو د بردوستان
این هم یه سری مطالعات هتل برای دوستان،خصوصا آقای راد.

قسمت اول

تاریخچه : روند تاریخی هتل در جهان
در طول تاریخ مسافران برای استراحت و غذا به مكان‌ها و استراحت‌گاه‌های عمومی پناه برده‌اند. روم باستان هنگامی كه به اوج قدرت خود رسیده بود تعداد زیادی مسافرخانه در مسیر راه‌های عمومی و پناهگاه‌ها یا استراحتگاه‌ها ایجاد كرده بود. این ها بیشتر برای مقامات دولتی و شخصیت‌های كشوری اهمیت داشتند. در آسیا،‌استراحتگاه‌های كوچك در مسیر كاروان‌ها ایجاد شده بود. زوار كه به محل‌های زیارتی می رفتند ، می‌توانستند در این مكان‌ها استراحت كنند و غذای مورد نیاز را به دست آورند. واژه مهمان‌داری یك واژه قرون وسطایی است و مقصود از آن استراحت گاه یا اقامتگاه مسافران است. نكته قابل توجه این است كه هنوز هم در اروپا مهمانخانه‌هایی وجود دارد كه پذیرای مسافران خسته است و به آنها غذا و نوشابه می‌دهد.
مهمان پذیرهایی كه جنبه بازرگانی داشتند در سده پانزدهم در اروپا به وجود آمدند. نخستین این نوع مهمان پذیرها با نام «تختخواب و صبحانه» به وجود آمد كه افراد در خانه‌های شخصی به قیمت‌های اندك از مسافران پذیرایی می‌كردند. در همین زمان كسانی كه مالك قطعه‌های بزرگی از زمین بودند، كلبه‌های كوچكی بر روی زمین‌های خود (به نام خود) می‌ساختند و از افراد پذیرایی می كردند.
در سده شانزدهم جاده‌سازی و مسافرت دریایی موجب افزایش مسافران گردید و در نتیجه بر تعداد مسافرخانه‌ها و كلبه‌هایی كه به گونه‌ای از مهمانانی پذیرایی می‌كردند افزوده شد. در آخرین سال‌های سده هفده و نخستین سال‌های سده هجده تشكیلاتی برای پذیرایی مهمانان به وجود آمد كه نمونه‌های نخستین از مهمانخانه‌های امروز است. در سال 1774 نخستین میهمانخانه (هتل)‌در لندن گشایش یافت؛ پس از آن در 1794 «سیتی هتل» در نیویورك گشایش یافت.
در ایالت متحده امریكا نخستین مهمانخانه (هتل) با تجهیزات و تسهیلات امروزی در سال 1892 در بستن‏ ماساچوست‏ ساخته شد كه نام آن «ترمانت هاس» بود. این مهمانخانه دارای تعداد راهرو، اتاق خواب، اتاق پذیرایی، اتاق رخت كن و حمام بود. در پاریس، هتل ریتز، در لندن، ساوی و در سنگاپور رافلز نمونه‌هایی پذیرایی، نوآوری‌هایی مشاهده شد. یك آمریكایی مشهور به نام «ای. ام. استاتر» از جمله نخستین كسانی بود كه توانست با ساخت اتاق‌های بزرگ، كه دارای حمام‌های خصوصی، شیر آب، برق، تلفن، رادیو و سیستم ذخیره جا بود ارائه كند. نوآوری‌های دیگر در صنعت مهمان پذیری و مهمانخانه عبارت بودند از دستگاه حرارت مركزی، تهویه هوا،‌آسانسور، روشنایی و سیستم فاضلاب كه در آمریكا ارائه شدند. مهمانخانه‌های سراسر دنیا به سرعت این نوآوری را پذیرفتند.
از هتل و هتلداری در ایران از زمان دور اطلاعی در دست نیست. در تاریخ معماری ایران، نام هتل همواره با فعالیت‌های تجاری و در پاره‌ای موارد با سفرهای زیارتی همراه بوده است. تنها اطلاعات موجود كاروانسراها و چاپارخانه‌های عهد هخامنشیان محدود می‌شود و پس از آن با كاروانسراهای ایران در عهد صفویه و ایجاد آب انبارها برای رفاه مسافران برخورد می شود كه تقریباً در تمام ایران در طول مسیر شاهراه‌های آسیایی خاور دور به وجود آمده‌اند و هنوز در گوشه و كنار بقایای آنها دیده می‌شود.
كاروانسراها ارزش ویژه‌ای در تاریخ معماری ایران كسب كرده‌اند چرا كه با توجه به اشكال و فرم عملكرد بسیار حساب شده آنها، همواره منزلگاه بین راه و یا داخل شهر بازرگانان و زائران بوده و كلیه فعالیت‌های مربوط به هر دوره خاص از تمدن بشری از جمله انبار كالا، محل نگهداری دام، محل زندگی و استراحت، محل گرد هم آیی و .. را برعهده داشته‌اند. این پدیده از نقطه نظر اقتصادی در داد و ستد و حمل و نقل مال‌التجاره‌های روستاهای مملكت به شهرها و از آنجا به كشورهای خارج، وظیفه مهمی را برعهده داشته است و از نقطه نظر اجتماعی، راحتی و آسایش مردم را در سفرهای طولانی و دراز مهیا می‌نموده است و از دید سیاسی بهترین پست امدادی جهت آذوقه و نیروهای تازه نفس و استراحت قشون در كشمكش‌های كوچك و احیای جنگ‌های بزرگ بوده است.

قسمت دوم

تاریخچه هتل در ایران معاصر
در سال 1306 خورشیدی توسط یك مهاجر روسی به نام خاچیك مادیكیانس كافه‌ای بنام نادری در خیابان نادری تهران دایر شد و این شخص برای اولین بار در تهران بكار شیرین‌پزی پرداخت و چندی بعد در جوار كافه نادری، هتلی به همان نـام تأسیس كرد.
برای نخستین‌بار در تهران در رستوران این هتل بود كه غذاهای فرهنگی نظیر بیفتك و بیف ‌استروگانف و غیره به ایرانیان معرفی شد. همچنین كافه گلاسه، بستنی فرنگی، انواع قهوه‌های ترك و فرانسه و انواع نانهای قالبی برای اولین بار به وسیلة مؤسس این هتل در اختیار علاقه‌مندان گذاشته شد.
در جوار تأسیس هتل، رستوران‌های متعددی نیز در تهران، رشت، بندر انزلی، بابلسر و دیگر شهرهای ایران به وسیله ایرانیان و خارجیان دائر گردید و تعداد آنها در هنگام جنگ جهانی دوم و ورود افسران و سربازان متفقین افزایش قابل توجهی یافت. با خاتمه جنگ و خروج افسران و سربازان خارجی بسیاری از این رستورانها تعطیل شد. از كافه‌های مشهور تهران آن زمان كافه‌های كانتینانتال و لقانطه بود. كافه كانتینانتال در خیابان اسلامبول قرار داشت و كافه لقانطه در میدان بهارستان در عمارت نظامیه دایر شده بود. این عمارت از بناهای باشكوه دوره ناصر‌الدین شاه قاجار بود. عمارت نظامیه دارای تالار بزرگ و بسیار زیبایی بود كه در هر چهار طرف آن پرده‌های نقاشی به چشم می‌خورد. در این تابلوها مناظر جالبی از سلام محمدشاه قاجار دیده می‌شد و چهره رجال سرشناس آن زمان در این تابلو تصویر شده بود.
در قدیمی ترین واحدهای اقامتی و پذیرائی تهران كه امروز فقط نامی از آن باقی مانده است می‌توان مهمانخانه مدرن گراند هتل را نام برد. گراند هتل از مجلل‌ترین و معروفترین هتل‌های نیم قرن پیش تهران بود. این هتل در خیابان لاله‌زار كمی بالاتر از كوچه ملی قرار داشت و در سالهای پیش هر وقت میهمان سرشناسی از خارج به تهران می‌رسید تنها محلی كه برای اقامت او در نظر گرفته می‌شد گراند هتل بود. گراند هتل سالن بزرگی نیز داشت كه هنرمندان آن روز ایران در آن به اجرای برنامه می‌پرداختند و به تدریج كه هتل‌های دیگر در تهران ساخته شد این هتل از رونق افتاد. كافه و رستورانهای آن روز در حقیقت محل تجمع اعیان و اشراف آن زمان بود و رفتن به كافه و رستوران خود یك نوع تشخص محسوب می‌گردید
اما امروزه، پذیرایی از مهمان (كه گاهی آن را تهیه اقامتگاه یا صنعت هتل‌داری) می‌نامند و صنعت تأمین غذا و نوشابه (كه گاهی آن را صنعت پذیرایی) می‌نامند، شامل مجموعه‌ای از تشكیلات و تسهیلات می‌شود كه یكی از بخش‌های بسیار پویای صنعت جهانگردی و مسافرت جهانی را تشكیل می‌دهد. مسافر به هر كجا برود نیاز به محلی برای خواب، استراحت و غذا دارد. پذیرایی شامل مجموعه‌ای از تشكیلات خوابگاهی می‌شود كه امكان دارد به صورت استراحتگاه‌های بسیار مجلل یا حتی تنها محدود به یك تخت خواب معمولی و صبحانه كامل شود. میزان تسهیلات و تشكیلات مهمان پذیرها بازتابی از نیازها و سلیقه‌های مختلف مسافران و پویایی‌های این بازار است. در سراسر دنیا، رشد صنعت جهانگردی، در سطح داخلی و خارجی، تعداد اتاق خواب با سرعتی افزون افزایش یافته است. همچنین با رونق گرفتن صنعت جهانگردی، صنعت تهیه غذا و تأمین نوشابه نیز گسترش یافته است.

قسمت سوم

تعریف :
- هتل یک واژه فرانسوی و منظور آن مکانی است که تسهیلات لازم برای اقامت کوتاه مدت مسافر را در مقصد یا مسیر حرکت تامین می کند. به عبارت دیگر هتل یک مجتمع خدماتی است با هدف کسب درآمد که پیشینه آن به انقلاب صنعتی اروپا بر می گردد معادل های فارسی آن عبارت اند از: کاروانسرا، مهمانخانه، مهمان پذیر،زائرسرا و مسافر خانه،که صرفنظر از درجه و کیفیت خدماتی آنها در دنیا پیشینه چندین هزار ساله دارند. این تاسیسات برای کسب و کار و ایجاد درآمد ساخته می شوند، و گرنه اقامت موقت از طریق خیریه، و انواع کم هزینه تری وجود داشته و دارند. میان شیوه مسافرت،سنت و نحوه اقامت موقت رابطه تنگاتنگی وجود دارد.



تقسیم فضاها :
ـ فضای خصوصی شامل : فضای اتاق ها
ـ فضاهای عمومی شامل : سرسرا، فضاهای سرو غذا و نوشیدنی، فضای ملاقات
ـ فضای پشتی شامل : آشپزخانه، رختشویخانه و فضای سرویس

طراحی با نور در هتل وزیرمجموعه‌های آن :
ایجاد كاربری 24 ساعته، چند گانگی فعالیت‌ها و پیچیدگی فضاهایی كه ممكن است همزمان چندین نقش را داشته باشند در طراحی هتل‌ها تمهیداتی را می‌طلبد كه یكی از مهم‌ترین آنها نورپردازی است. در تلاقی معماری و طراحی داخلی، نورپردازی جایگاه ویژه‌ای دارد كه گستره‌ی وسیعی از نیازها را پوشش می‌دهد. این نور است كه به میهمانان خوشامد می‌گوید و به آنها احساس آرامش می‌دهد، گاهی نمودار تصاویر است، گاهی مشخص كننده‌ی موقعیت‌ها، گاهی هم حریم‌ها را از هم تفكیك می‌كند و اختلاف كاربری‌ها را مشخص می‌كند. ضمن آنكه به میهمانان كمك می‌كند تا در فضایی ناشناخته سیر كنند و به كشف و شهود بپردازند. هر بخش از فضای یك مهمان خانه یا هتل، ویژگی منحصر به فردی دارد كه با توجه به آن می‌بایست نورپردازی خاصی صورت گیرد تا معرف آن مشخصه باشد. در ادامه به تعریف این بخش‌ها و چگونگی طراحی آنها با نور می‌پردازیم.

قسمت چهارم

معرفی فضاها
هال ورودی: تنظیم چشم‌انداز هتل
هال ورودی جایی است كه میهمان‌ها در آن جا ثبت هویت می‌شوند و در عین حال هتل هم برای آنها ثبت هویت می‌شود! تصوری كه شخص از بیرون ساختمان به دست آورده، در بدو گذر از درهای ورودی در این نقطه تقویت یا دگرگون می‌شود. این محل باید برای همه‌ی مهمانان بالقوه و بالفعل جذاب و پذیرا باشد. باید گرم، راحت، صمیمی و در برگیرنده باشد. چگونگی ادراك فضای داخلی وابستگی زیادی به مقطع زمانی دارد. نورپردازی مناسب در فضایی ثابت چنان تنظیم می‌شود كه این فضا برای مسافری كه صبح هنگام هتل را به مقصد فرودگاه ترك می‌كند و تازه واردی كه نیمه‌شب وارد می‌شود، به یك اندازه خوشایند باشد. صبح هنگام باید همه چیز پرانرژی و تازه به نظر آید؛ اما هنگام شب، پس از یك روز فعال، محیطی راحت و مطلوب است كه در عین حال خواب‌آور نباشد. برای این فضا مناسب است كه در زمینه‌ای از نور محیطی، نورهای متمركز نقطه‌ای طراحی شود كه در عین ایجاد یك بافت بصری در جهت‌یابی به میهمانان كمك كند. با كمك نورپردازی دید را به سمت اشیاء مورد نظر و بخش‌های طراحی شده هدایت می‌كنیم. چشم، ناخودآگاه به سمتی توجه می‌كند كه نورانی‌تر است و در آن ناحیه معطوف به لبه‌ها و كنج‌ها می‌شود پس بیشتر تاكید را می‌توان بر طراحی نورهای خطی و مشخص كننده لبه‌ها گذاشت. در زمینه‌ای از نورهای محیطی می‌توان قسمت پذیرش را با شدت نور متفاوت یا رنگ متفاوت چنان طراحی كرد كه در فضای هال ورودی بیشترین نظر را جلب كند.


پذیرش
قسمت پذیرش دو نقش كاربردی و دكوراتیو توامان دارد. نورپردازی در سطح كاربردی باید چند منظور را تامین كند. نورهای رو به پایین كه بالای میز كار قرار می‌گیرند به مشتری كمك می‌كنند كه فرم‌ها را مطالعه كند و بداند در حال امضاء و قبول چه مواردی است! در پشت میز كار همچنین نورپردازی برای كارهای نوشتاری و خواندنی كاركنان لازم است. مسلماً در این حالات مواد و مصالح به كار گرفته شده نباید چنان باشند كه نور را به چشم باز بتابانند یا در موارد استفاده از كامپیوتر بازتابی روی صفحه‌ی مانیتور ایجاد كنند. فضای این قسمت باید پذیرا و خوشایند باشد و در آن از نورهای گرم و صفحات نورانی در زمینه‌ی عمودی استفاده شود. نورهای سقفی به كمك نورهای میز و دیگر نورهای محیطی باید چنان تعدیل شوند كه چهره‌های مراجعان و كاركنان ملایم و زیباتر جلوه كند و مخوف و هراس‌انگیز به نظر نرسد. در بیشتر هتل‌ها میز پذیرش اولین عنصر مورد توجه است كه ممكن است با جهت رو به پایین یا بالا نورپردازی شود. در طراحی و عرضه‌ی مصالحی كه در طرح به كار می‌رود، فیبرهای نوری با نورافشانی رو به بالا در كف یا توام با كاتود سرد، بر حالت نمادین مجموعه تاثیر بسزایی می‌گذارد. یك نقطه نظر طراحانه این است كه برای قسمت پذیرش گوشه‌ای بیافرینیم چون صحنه‌ی نمایشی خاموش با پیشخوان نورانی و گل‌ها یا مجسمه‌هایی شاخص یا هر چیز ساده‌ی دیگری كه جلب نظر كند و توجه مراجعان را به طور نامحسوس به خود جلب كند.

قسمت پنجم

راهروها: نور راهنمای گذر
راهروها از آن دسته فضاهای ارتباطی هستند كه اغلب توجه كمی به طراحی آنها می‌شود. هر قدر هم كه در طراحی معماری این قسمت‌ها سهل‌انگاری شده باشد یك طراح داخلی با نورپردازی مناسب می‌تواند این بخش‌های مرده را احیاء كند. در هر هتلی حتی اگر هدف نهایی فقط اجاره‌دادن اتاق‌ها باشد بالاخره لازم است كه مسیر رسیدن به این اتاق‌ها جذاب و جالب توجه باشند. از آنجا كه معمولاً راهروها در نقاطی از ساختمان قرار دارند كه از نور روز بی‌نصیب است، باید تمام مدت شبانه‌روز نورپردازی شوند؛ پس در اینجا هم جنبه‌های زیبایی‌شناسی و كاربردی مورد نظر است هم صرف انرژی. معمولاً وجود یك سیستم كنترل در راهروها ضروری است تا بدین ترتیب میزان نور مورد نیاز برحسب ساعات مختلف روز خود به خود تنظیم شود. بدیهی است كه هیچ كس نور خیره‌كننده و تند را در ساعت 3 صبح یا یك نور بی‌رمق و فضای تاریك هم زمان با آغاز روز را نمی‌پذیرد. خلق دیدهای متنوع نیز بهانه‌ی خوبی است برای عوض كردن منابع نورپردازی در طول روز نورپردازی موضعی یا زمینه‌ای تابلوها و شماره‌ها و به كارگیری نورهای كفی فراافكن در امتداد جداره‌های راهروها می‌تواند متناوباً صحنه‌های نمایشی متنوعی ایجاد كند. به طور كلی نورهای خطی، ممتد و قابل تعقیب از جمله تمهیداتی هستند كه برای مسیرهای گذر مناسب به نظر می‌رسند. به منظور صرفه‌جویی در مصرف انرژی در نورپردازی‌هایی كه ممكن است در راهروها شبانه روز فعال باشد cfl یا لامپ‌های فلورسنت فشرده توصیه می‌شود. در بعضی از هتل‌ها فضای ارتباطی با كیفیتی رعب‌آور طراحی شده و به هدر می‌رود؛ به نحوی كه ساكنین هتل مایلند بی‌تامل سریعاً از آن عبور كنند. روش نورپردازی صرفاً سقفی، بیشتر به ایجاد سایه‌ها می‌پردازد تا نورپردازی، و چون سناریویی برای طراحی نور ندارد، بی‌هیچ مزیتی تشخیص چهره‌ها و اماكن را دچار اختلال و ابهام می‌كند. در كنار این نوع نورپردازی، بهتر است كه جداره‌های عمودی نیز نورانی شود تا حس تهدید شدن و ترس از فضای بسته را كاهش دهد. اگر راهرو طولانی باشد (كه در بیشتر موارد چنین است) لازم است كه این فاصله در نقاطی شكسته شود و این كار می‌تواند به كمك تعریف واحه‌هایی از نور حجمی صورت گیرد. در هرجایی كه لازم باشد می‌توان نور خطی را كه دنبال‌كننده‌ی مسیر است با نورپردازی یك شی تزیینی، درهای عبور، لوسترهای آویز یا دیواری قطع كرد و یك ایست بصری در ریتم ایجاد كرد.

قسمت ششم

رستوران ونوشگاه :
هرچند به جهت صرفه‌جویی انرژی و نگهداری لازم به نظر می‌رسد كه درهمه‌ی قسمت‌های یك هتل لامپ‌ها و منابع نوری مشابه به كار گرفته شود تا هزینه‌هاكاهش یابد و راندمان عملی بالا رود، اما ضرری كه یكنواختی و كسالت بار بودن فضاها در دفع مراجعان ایجاد می‌كند بسیار قابل توجه است. بررسی انواع هتل‌ها ثابت می‌كندكه فضای رستوران و قهوه‌خانه‌ها بهتر است كاملاً متفاوت و با نورپردازی ویژه طراحی شود و حتی ورودی مجزا و فضای روان‌شناختی متفاوتی برای آنها خلق شود. در بسیاری ازكشورهای جنوب آسیا كه مكان‌های غذاخوری در كنار هتل تعریف می‌شوند و كمتر به رستورانی مجزا برمی‌خوریم، به صورت عرف رستوران با هویتی مستقل طراحی می‌شود و زیر مجموعه‌ای از امكانات اقامتگاه به حساب نمی‌آید. مهم‌ترین عامل در تجربه‌ی خوردن و آشامیدن، طبیعت اجتماعی آن است. موضوع اصلی نورپردازی این فضاها آن است كه مردم چگونه به نظر رسند و چه احساسی داشته باشند. چهره‌ها باید آرام و گرم به نظر رسند،پس باید نورپردازی تعدیل شده‌ای از سمت بالا و طرفین كه از پدید آمدن سایه‌های تیز و تیره جلوگیری می‌كند صورت گیرد. نور باید فضایی ملایم خلق كند و بدین منظور با درنظر گرفتن میزان نور روز در هر ساعت یك سیستم كنترل هوشمند نور كه فضاهای صبحانه، ناهار و شام را به درستی نورپردازی كند، ضروری می‌نماید. نورپردازی باید فضای بصری را برانگیزاند. با توجه به نوع غذایی كه در هر رستوران سرو می‌شود می‌توان نورپردازی را چنان تعریف كرد كه مدت زمانی كه مشتری می‌تواند در محل بماند، تعیین شود. مثلاً در رستوران‌های غذای سریع یا آماده ممكن است ضمن بهره‌گیری از مصالح سرد و فلزی- انعكاسی از نورهای تند و رنگی بهره گرفته شود كه ماندن مشتری را در زمانطولانی میسر نسازد چون در این گونه مكان‌ها غذا باید سریع آماده و خورده شود و جای تامل و نشستن طولانی نیست. اما در رستوران‌های مجلل كه قابلیت صرف غذا برای مدت طولانی در ضمن بحث و استراحت وجود دارد تمهیدات فراوانی می‌توان اندیشید كه ماندگاری مشتری را در فضا بیشتر كند. علاوه بر نورپردازی گرم محیطی با كمك لایه‌های مختلفی از نور، ممكن است اشیای خاصی از جمله مجسمه‌ها و دسته‌های گل را مورد تاكیدقرار دارد، بخش‌های مختلفی از دیوار را نورانی كرد و قسمت‌های انتزاعی متفاوتی برآن آفرید، نور را به صورت پوشیده در پشت میزها و مبلمان طراحی كرد و نورهایی در سطح پایین، نورپردازی لبه‌ها و زمینه‌ی اشیاء شیشه‌ای، میله‌های كاتد سرد و فیبرهای نوری به كار گرفت تا فضا را تا حد امكان مجسمه‌وار، جذاب و سه بعدی تعریف كرد. فضاهای پذیرایی بهترین مكان‌ها برای ارایه تكنیك‌های نمایشی مانند نورافكن‌های متغیر چند رنگ و رقص نور است. حتی در طرح‌های داخلی رسمی نیز پروژكتورهای نور رنگی یا آبشاری می‌توانند به عنوان عناصر پویای تزیینی به كار روند و سردی یك محیط بزرگ را به طرز موثری كاهش دهند.

قسمت7

اتاق‌ها :
در حالی كه نحوه‌ی پرداختن به فرمول طراحی هتل‌های بین‌المللی هر روز در حال تغییر و بررسی است، فضایی كه چندان تغییر نكرده است و همچنان به صورت سنتی طراحی می‌شود، اتاق‌های آن است. شاید دلیل مهم این امر، محافظه كار بودن صاحبان این هتل‌ها باشد كه می‌ترسند مشتریانی كه برای استراحت و آرامش به این اقامتگاه‌ها مراجعه می‌كنند با فضایی غیره منتظره و غیر متعارف مواجه شوند. طرح رنگ‌های یكنواخت و تلاش برای ایجاد حس تعلیق با به كار بردن میزهای سنتی و لامپ‌های استاندارد از جمله عواملی است كه كماكان در اتاق‌های اقامتگاه‌های مختلف به چشم می‌خورد. ضمن آنكه بودجه، مانع دیگری برای تغییر طرح اتاق‌هاست. فرضاً افزودن یك لامپ سقفی در بخش ورودی اتاق به معنای 300 چراغ اضافی در كل مجموعه است. به هر صورت چون اتاق پر اهمیت‌ترین فضا در طول اقامت اشخاص است باید در طراحی و نورپردازی مورد بازنگری كامل قرار گیرد. نورپردازی اتاق‌ها در واقع سخت‌ترین بخش طراحی نور است، چون معمولاً نور سه یا چهار وظیفه‌ی همزمان بر عهده دارد و هر منبع نوری حیطه‌ی درخششی دارد كه نباید با دیگر محدوده‌ها تداخل كند. به تدریج نظر هتل‌داران به این امر مهم جلب شده است كه كمبودهای نورپردازی اتاق‌ها و در نظر نگرفتن چگونگی آن در روند طراحی می‌تواند مشكل‌ساز باشد. اخیراً نورهای شبانه‌ای طراحی شده‌اند كه با تامین حداقل نور مورد نیاز، رفت و آمد شبانه بدون ایجاد مزاحمت را برای هم اتاقی‌ها آسان كرده است. نورهای مطالعه طوری طراحی شده‌اند كه با داشتن محدوده‌ی كاملاً قابل كنترل برای خواندن كتاب یا كار با كامپیوتر دستی بدون سلب آسایش دیگران مورد استفاده قرار می گیرند. فیبرهای نوری كه منبع نوری قابل لمس و كنترل راحتی فراهم می‌آورند و در مصرف انرژی صرفه‌جویی می‌كنند با نور كاملاً متمركزی كه به وجود می‌آورند جایگزین لامپ‌های كم ولتاژ هالوژن شده‌اند كه دارای نقطه‌ی انتشار بسیار داغی هستند و هرچند كه گران‌ترند ولی در طول زمان مقرون به صرفه هستند.
یكی از نكات كلیدی كه حتی در یك اتاق سنتی هم به نظر می‌رسد این است كه كلیدها در كجا قرار گیرند. اغلب زمانی طول می‌كشد تا بدانید كلیدها كجا قرار دارند و هركدام چه بخشی از اتاق را روشن می‌كنند و اكثراً هم قرارگیری این كلیدها منطق مشخصی را دنبال نمی‌كند. خیلی جاها ناچار می‌شوید در حالی كه چراغ رومیزی بسیار داغ است دست خود را داخل كلاهك آن كنید و در اطراف به دنبال كلید آن بگردید! اینها همه روش‌های اشتباهی است كه باید بازنگری شوند. هدف در اینجا آسایش و تامین نیازهای مردم است كه هرچند همه‌ی هتل‌های زنجیره‌ای وعده‌ی آن را می‌دهند، اما هنوز به طور كامل برآورده نشده است.

حمام: آب‌تنی در نور
تا مدت‌ها طراحان به نورپردازی این بخش اصلاً فكر نمی‌كردند؛ اما اكنون می‌دانیم كه می‌توان این بخش را چنان طراحی كرد كه جالب‌ترین نقطه برای مسافران باشد. منابع نوری كم ولتاژ بهترین انتخاب برای این فضا هستند؛ چون باعث می‌شوند فضای یك حمام جذاب‌تر به نظر رسد، برق خاصی به آن می‌دهد كه یك طراحی قدیمی هرگز به آن نمی‌داد. بدون تردید در این فضا آیینه نقطه‌ی اصلی تمركز است. برای تولید یك نتیجه‌ی مطلوب بدون ایجاد سایه‌های تند در پس اشیاء، بهترین راه این است كه آئینه از پهلو نوردهی شود تا نور ملایمی چهره را روشن كند. نور باید حتماً گرم باشد. توام با این نور نورهای فروافكنی نیز با دقت تعبیه می‌شود كه نباید درست بالای سر باشند تا سایه‌های نامطلوب بر چهره بیافرینند یا طوری قرار گیرند كه انعكاس آنها از آیینه به صورت برگردد. خوب است بالای دوش هم چراغ سقفی داشته باشیم كه بدون آن دوش یك سوراخ سیاه به نظر می‌رسد. كلیدهای روشنایی در حمام نیز باید قابل كنترل شدت باشند.

قسمت 8

سالن‌های جشن و اتاق‌های چند منظوره : نورهای رویایی
سخنرانی‌ها و كنفرانس‌های اداری، وقایع اجتماعی، جشن‌های محلی و نمایش‌های لباس، همگی وقایعی هستند كه در نظر گرفتن تمهیدات لازم برای آنها در هتل ارزش افزوده و درآمد سرشاری را برای صاحبان آن هتل فراهم می‌كند. رشد چشمگیر این گونه روابط اقتصادی در كنار پیشرفت تكنولوژی باعث شده كه فضاهای انعطاف‌پذیر و جذاب به خصوص در بخش طراحی نور خلق شود. پیش از این، برای سالیان سال آویختن چند لوستر و چراغ‌های دیواری قابل تنظیم برای سالن‌ها كافی به نظر می‌رسید. بعد از آن پروژكتورها برای نورپردازی صحنه به میان آمدند و…
پیچیده‌ترین قسمت سالن‌های چند منظوره بخش جشن‌ها است كه علاوه بر قابلیت انعطاف‌پذیری از المان‌های تزیینی خاصی نیز بهره می‌برد و طیف وسیعی از انواع نورپردازی را می‌طلبد. انواع فروافكن‌ها، نورهای حجمی، دیواری، نورهای كاربردی، چلچراغ‌ها و فراافكن‌ها، نورهای صحنه نمایش، فیبرهای نوری و… در این دسته‌بندی می‌گنجند. طبعاً سقف شلوغ‌ترین قسمت است؛ چرا كه علاوه بر نورهای مستقیم، تاسیسات هم در آن قرار می‌گیرد. نور كاتد سرد برای نورهای حجمی كه اكثراً به صورت دو یا سه رنگ قابل تعویض در كنار هم به كار می‌روند، مناسب است. انتخاب چلچراغ‌ها باید كاملاً به دقت و متناسب با ابعاد و نور لازم فضا صورت گیرد. این گونه چلچراغ‌ها امروزه اكثراً با نورهای متحرك، لیزری و دیجیتال تعویض شده‌اند. میزها و رومیزی‌ها می‌توانند با نقاط نور ولتاژ پایین شاخص شوند. این نورهای چندگانه نیز طوری طراحی می‌شوند كه برای مراسم مختلف قابل تغییر رنگ و شدت باشند. سقف‌های كاذب منحنی، برش‌ها و قالب‌های توررفته و برجسته در سقف و استفاده از آینه‌ها كمك می‌كنند كه نورهای متمركز و خطی به طور مخفی به كار برده شوند. به كمك نورپردازی می‌توان یك فضای بزرگ را به جزیره‌های نورانی مجزا تقسیم كرد؛ به طوری كه یك فضای نورانی بخش تجمع را تشكیل می‌دهد و جداكننده‌ها به جای پارتیشن و دیوار، فضاهای منفی و تاریك است. در هر قسمت باید لامپ‌های راهنما وجود داشته باشد تا بتوان تازه واردان را با روشن و خاموش كردن آنها به آن ناحیه راهنمایی كرد. این فضا باید مكانی خیال‌انگیز باشد كه مراجعان را جلب كند و چنان خاطره‌سازی كند كه شوق دیگران را برای استفاده از آن افزون كند.
انواع اشیاء موجود در این فضا می‌تواند با نورپردازی از محیط حذف یا بر آن افزود شوند، هنگامی كه یك فضای آرام ویژه‌ی غذاخوری لازم است، فضا با یك نور ملایم محیطی گرم و اشیاء كاملاً نورپردازی شده به فضایی جامع و پر جزییات تبدیل می‌شود و همان فضا با نورهای متغیر نقطه‌ای و پر تحرك و رنگی، محیطی پر جنب و جوش فراهم می‌كند كه در‌ آن اشیاء و مجسمه‌های تزیینی در تاریكی گم می‌شوند. در قسمت صحنه و سكوی نمایش علاوه بر نورپردازی جداره‌ها و محیط. توجه به نورپردازی كف یا قراردادن حسگرهایی كه با راه رفتن بر روی كف باعث روشن و خاموش شدن لامپ‌ها می‌شوند، لازم است. همچنین خوب است در این بخش تمهیدی برای نورهای آویخته از سقف یا نهفته در آن كه می‌توانند به طور خودكار بلند و كوتاه شوند، اندیشید. نورهای لیزری نیز از دیگر ابزاری هستند كه جدیداً در نورپردازی فضاهای نمایشی مطرح شده‌اند.

قسمت9

اتاق‌های ملاقات : ایستگاه‌هایی تجاری
در تمام هتل‌های كوچك و بزرگ چنین مكان‌هایی می‌توانند نقش كلیدی در كسب درآمد برای هتل داشته باشند. این اتاق‌ها نیز اكثراً به منظور تمركز و استفاده از پروژكتور در جاهای تاریك هتل واقع می‌شوند و نورپردازی نقش مهمی در بالا بردن راندمان جلسات ایفا می‌كند. آنچه در این مكان‌ها در درجه‌ی اول اهمیت قرار دارد، آسایش و موارد كاربردی فضا برای كسانی است كه چه بسا تا 8 یا 10 ساعت در یك جا بنشینند. در اینجا نور محیطی فراگیر و گرم با نورهای متمركز و قابل كنترل دستی برای هر شخص و نورهای قابل تنظیم برای دیدن صفحه‌های نورانی مانند فیلم یا پروژكتور یا صفحات غیر نورانی مانند نوشتار و عكس‌های چاپ شده لازم است.
ممكن است ما این نیازها را با طراحی دو یا چند سطح مختلف نور برآورده سازیم تا شركت‌كنندگان در جلسه كه ممكن است برای زمان طولانی روی مدارك مختلف تمركز كنند به كمك تنوع نوری خسته نشوند. منابع نوری لزوماً در سقف قرار نمی‌گیرند و می‌توانند به صورت صفحات عمودی نور یا نورهای دیواری طراحی شوند و همراه با نورهای تنگستن در نظر گرفته شوند كه فقط هنگام صرف غذا در محل روشن می‌شوند.

امكانات رفاهی و ورزشی :
آنچه در دهه‌ی 80 به صورت محدود به عنوان امكانات جانبی هتل‌ها مطرح شد، امروزه بخش اعظم خدمات آن را شامل می‌شود. امکاناتی شامل طیف وسیعی از فعالیت‌ها و خدمات بدن‌سازی و سلامت بخشی در قالب استخر شنا، سونا، سالن بدن‌سازی، اتاق بخار، حوضچه‌های آب سرد، ماساژ و سالن‌های زیبایی كه حوضه‌ی وسیعی از طراحی نور را در برمی‌گیرند. اكثر این محیط‌ها به نوعی نورپردازی نیاز دارند كه حضور سقف را كمرنگ كرده، وسعت بیشتری القاء كند. برای این كار ممكن است همراه نور ملایم محیطی كه به طیف خورشید نزدیك است، نورهای خطی به صورت باند سرتاسری در محل اتصال دیوار به سقف به كار برده شود و نورهایی برای روشن كردن تمام سطح دیوارها طراحی شوند و نورهای متمركزی با ولتاژ كم برای تمركز بر نقاط ویژه‌ای از فضا یا تابلوها در نظر گرفته شود. در ضمن طراحی باید توجه كرد كه نور چنان باشد كه روی مانیتورهای دستگاه‌ها بازتاب نداشته باشد. ابزارها و دستگاه‌های فلزی از جمله نكات مثبت این فضاها هستند كه با بازتاب نور بر آنها درخشش و برق خاصی ایجاد می‌شود.
در سالن بدن‌سازی به نور محیطی قوی نیاز نیست. نور محو زمینه برای شاخص كردن هر یك از دستگاه‌ها لازم است و بقیه نورها می‌توانند نمایشی باشند. پس ما می‌توانیم بر قطعاتی از دستگاه‌ها تاكید كنیم و نورهای زمینه‌ای رنگی یا پروژكتوری ایجاد كنیم. در استخرها كه دید در آنها چندان حیاتی نیست، نورپردازی بیشتر حسی و كمتر منطقی است. در این جا خود استخر را می‌توان به عنوان سطح اصلی بازتاب نور در نظر گرفت. نورپردازی سقف باید چنان باشد كه انعكاس زیادی روی آب نداشته باشد ولی استفاده از سقف‌های كاذب منحنی و نقش آفرینی روی سقف كه در هنگام استفاده از استخر روی سقف و در هنگام عدم استفاده از آب در داخل استخر قابل رویت است می‌تواند كارساز باشد. در این جا نوع حباب‌های نوری كه در زیر آب و در محیط مرطوب به كار می‌رود، مهم است. در اتاق‌های سلامت بخشی دو نكته‌ی اساسی در نورپردازی نوع منابع نوری و نحوه‌ی استقرار آنها وجود دارد. هالوژن تنگستن انتخاب مناسبی برای نمایش خوب پوست بدن است و این برای افرادی كه تلاش می‌كنند شاداب‌تر و جوان‌تر به نظر برسند، مهم است. علاوه بر این، در این اتاق‌ها اكثر افراد چشم به سقف می‌دوزند پس نقش‌آفرینی در سقف و اجتناب از نور زننده در آن، لازم است ضمن آنكه بهتر است نور اصلی مكان با استفاده از صفحات نورانی در دیوارها تامین شود. در اینجا همچنین یك سیستم كنترل نور لازم است تا بتوان با استفاده از آن فضایی شاد در صبح، و فضای ملایم و آرام در عصر پدید آورد. اگر فضایی برای بیش از یك منظور طراحی شده باشد، باید نور با توجه به نوع فعالیت تند یا ملایمی كه در آن صورت می‌گیرد قابل تغییر باشد.
در كل ممكن است نورها را به دسته‌های نور محیطی برای اتاق‌های مانیتوردار، نورهای موضعی برای اتاق دستگاه‌ها، نورهای رنگی برای قهوه‌نوشان، نورهای نقش و نگار آفرین ملایم برای استخر، نورهای متغیر برای فضاهای چند منظوره و نورهای محیطی و نقطه‌ای چندگانه برای فضاهای سلامت بخشی و تمركز تقسیم كرد.

قسمت 10

نمای بیرونی: تبلیغ شهری
ممكن است برخی فكر كنند كه نورپردازی نمای ساختمان و روشن نگه داشتن آن در تمام طول شب به صرفه نیست، اما واقعیت این است كه تاثیر نمایش چهره‌ی هتل در شب به خصوص با یك نورپردازی متغیر بسیار جذاب‌تر و سودآورتر از نمای ساختمان هتل در روز است. عدم نورپردازی یا یك طراحی نور بد، می‌تواند تمام تلاش‌ها و سرمایه‌گذاری در داخل هتل را زیر سوال ببرد. نورپردازی فكر شده‌ی بیرون هتل حضور آن را به صورت موثری اعلام می‌كند و تصویر آن را به شكل دعوت‌كننده و خوشایندی در اذهان تقویت می‌كند و ساختمان را به یك نشانه‌ی شهری تبدیل می‌كند. نورپردازی البته كاربردی هم هست. در هنگام شب ناحیه‌ی ورود و راه نزدیك شدن به هتل را باید كاملاً مشخص كرد. ناظر باید بتواند از فاصله‌ی دور حدود هتل و راه رسیدن به آن را در شهر بیابد و در فاصله‌ی نزدیك و مقیاس خرد و ورودی هتل باید خوشامدگو و راهنما باشد. امكانات نوینی كه برای منظرسازی و نورپردازی به بازار آمده است، دست طراحان را برای نورپردازی باز كرده است. علاوه بر نمای عمودی هتل، طراحی فضای سبز اطراف در روز و شب لازم است. انواع نورپردازی در مقیاس وسیع با پروژكتورها و لیزرها و نورپردازی در مقیاس وسیع در لابه‌لای چمن و سنگ‌ریزه‌ها مد نظر است. علاوه بر نمایش نورهای مختلف و جاذبه‌های درخشنده ایجاد احساس عمیق نیز از تمهیدات مفیدی است كه در نورپردازی نمای ساختمان می‌توان به كار برد. با نورانی كردن حدود و تاریك گذاشتن سطوح یكنواختی از جداره می‌توان خلاء را در شب تداعی كرد و كلاً طرح هتل را دگرگون ساخت و تصوری را كه مردم از روز به یاد دارند به بازی گرفت و احساسی شاعرانه و معلق به بیننده القا كرد.

پاركینگ :
طراحی پاركنیگ خودروها و راه‌های دسترسی از آن به داخل هتل باید مورد توجه قرار گیرد. نمی‌توان یك ورودی شاهانه برای جلوی هتل طراحی كرد و راه ارتباطی پاركینگ به هتل را راهرویی تاریك، باریك و مخوف گذاشت. داخل پاركینگ را می‌توان با نور محیطی محو روشن كرد و با نورهای خطی رنگی تقسیمات را مشخص كرد. علایم باید نورانی، رنگی و متغیر باشند. یك تقرب موثر لزوماً گران یا محتاج به تكنولوژی پیشرفته‌ای نیست. جعبه‌های نوری رنگی و تاكید فلورسنت‌های خطی و فشرده‌ی گرم‌تر برای تعریف محدوده‌ی عابر پیاده می‌تواند راه‌حلی ارزان و موثر باشد. قسمت انتظار آسانسورها می‌تواند با جداره‌هایی منقوش یا ساده از آجر شیشه‌ای جدا شود و با نورهای زمینه رنگی مشخص شود. در كل از توانایی نورهای رنگی و متغیر می‌توان برای تبدیل پاركینگ از یك فضای صرف كاربردی به فضایی جذاب و دارای جلوه‌ی بصری استفاده كرد.
تمهیدات و پیشنهادات ارایه شده در این مجموعه برای طراحی فضاهای مختلف یك هتل با نور در كنار نگهداری و استفاده از منابع بهینه نوری علاوه بر آنكه می‌تواند در طراحی ابتدا به ساكن یك مجموعه اقامتی مورد توجه قرار گیرد می تواند راه‌حل مناسبی نیز برای بازسازی، بازآفرینی و تحول فضاهای بسیاری از هتل‌های ساخته شده و قدیمی باشد بی‌آنكه هزینه زیادی نسبت به ساخت و سازهای مجدد در برداشته باشد. و البته تشخیص طراحی و چگونگی بازآفرینی این فضاها به صورتی بهتر و سودمند بر عهده معماران خلاق و آگاه است.

قسمت11

اهداف اصلی در طراحی طبقات مهمان :
جهت/محل استقرار
ـ نورگیری
ـ جهت باد
ـ دیدهای احتمالی اتاق مهمان
ـ محل استقرار ساختمان، به نحوی که از خیابان دیده شود.
ـ ارزیابی تاثیزات بصری و هزینه ای آلترنیتیوهای شکلی مختلف

طراحی طبقات
ـ طرح به گونه ای سازماندهی شود که اتاقهای مهمان حداقل 70 درصد از زیربنای ناخالص طبقات را به خود اختصاص دهد.
ـ آسانسورها و پلکانها به جای دیوار خارجی در فضای داخلی قرار گیرند.
ـ نقشه راهرو با هدف تسهیل حرکت مهمانان تهیه شود.
ـ سرسرای آسانسور در بخش میانی سازه قرار گیرد.
ـ ماشینهای عرضه یخ و نوشیدنی های خنک نزدیک آسانسورهای عمومی قرار گیرند.
ـ آسانسور خدماتی، انبار ملافه ها و شوتهای زباله در قسمت مرکزی قرار گیرند.
ـ پهنای راهرو حداقل 5 فوت باشد،5 فوت و 6 اینچ مناسب تر است.
ـ فاصله اتاق مهمان تا پله های فرار حداکثر 150 فوت(اگر به طور کامل از سیستم آب پاش استفاده می شود) یا براساس مقررات محلی باشد.
ـ اتاق مهمان برای صرفه جویی در لوله کشی به صورت پشت در پشت باشد.
ـ اتاقهای مهمانان معلول در طبقات پایینی و نزدیک آسانسورها قرار گیرد.
طراحی اتاقهای مهمان که اغلب سه چهارم از کل هتل یا بیشتر است، عامل مهمی در کارایی همه پروژه ها است.
اهداف طراحی که به معمار کمک می کند موفقیت نسبی هر ایده طراحی معین را ارزیابی کند، شامل مفاد فهرستهای کنترل هم می شود.
خدمات ضروری هتل‌ها:
داشتن سیستم سرمایشی و گرمایشی مناسب.
داشتن تهویه مناسب.
داشتن ملحفه، روبالشی تمیز همراه با اتو و آهار و تخت مناسب و راحت.
نورپردازی مناسب همراه با نور طبیعی در اتاقها.
داشتن سجاده، مهر و نشان قبله.
کلیه هتل‌ها می‌بایست دارای فضای پارکینگ مناسب به نسبت ظرفیت اتاقها باشند.
داشتن سرویس‌های بهداشتی مردانه و زنانه در بین بخش برای عموم.
خدمات مربوط به معلولان می بایست در همة اتاقها پیش بینی شده باشد.

قسمت12

درصد زیربنای فضا های مختلف یک هتل
 تسهیلات مربوط به اقامت مانند اتاق ها،توالت ها،دوش ها و حمام ها،راهروها و سرویس های طبقات باید 50-60 درصد زیربنای هر طبقه باشد.
 اتاق های عمومی،فضای پذیرش،سالن ها و سرسراها 7-4 درصد
 فضاهای پذیرایی،رستوران ها،بوفه ها و فضای مهمانان و بازدیدکنندگان 8- 4 درصد
 فضای ضیافت شامل اتاق سخنرانی و جلسات 12- 4 درصد
 فضاهای خدماتی مانند آشپزخانه ها،اتاق های کارکنان و انبارها 14- 9 درصد
 فضاهای اداری،مدیریت و دبیرخانه 2- 1 درصد
 فضاهای مراقبت و تعمیر 7- 4 درصد
 فضاهای اوقات فراغت،ورزش،فروشگاه ها و آرایشگاه 10- 2 درصد
برخی فضاهای خاص مانند فضای سمینارها،فضای بهداشتی-درمانی و تسهیلات روباز نیز لازم است که مساحت آنها ممکن است متفاوت باشد





سطح بندی
روشهای سطح بندی ملی،اجباری یا داوطلبانه متفاوت است و با استفاده از حروف،اعداد،ستاره ها و غیره مشخص می شود.بیش از 100روش سطح بندی وجود دارد که اغلب آنها بر اساس الگوهای سازمان گردشگری جهان(wto)است.ولی برای تطبیق با شرایط محلی،گاهی تقییر یافته اند.

ساختارها و فضاهای لازم در هتل ها
هتل ها به صورت های مختلفی برای اقامت مورد استفاده قرار می گیرند: مانند اتاق خواب ها، سوئیت(پسند)،واحدهای مستقل و آپارتمان هایی که از خدمات هتل استفاده می کنند.
معمولا اندازه و تعداد تخت ها،بر اساس ابعاد و چیدمان اتاق ها تعیین می شود.به طور مثال:
 تخت دوقلو 100/200سانتیمتر
 تخت دو نفره 150/200سانتیمتر
 تخت دو نفره ی بزرگ 165/200سانتیمتر
 تخت دو نفره ی بسیار بزرگ 200/200سانتیمتر
اتاق ها ممکن است شامل فضای نشیمن با صندلی،تلویزیون،میزکار،یخچال(برای نوشیدنی ها) و محل قرار دادن کیف نیز باشند.
به ازای هر اتاق،6متر مربع فضای راهرو و حداقل به عرض1.5-1.80متر لازم است. مسیر حرکت مهمانان،کارکنان و اسباب و اثاثیه،تا حد امکان باید جدا باشد.

قسمت 13

در داخل و اطراف هتل ها معمولا رفت و آمد بسیار زیاد است: مشتریان از فضاهای پارکینگ به ورودی و پذیرش و از آنجا به سمت آسانسورها،راه پله ها،و راهروهای منتهی به اتاق ها و سالن ها می روند.در بیشتر هتل ها،مشتریان نمی توانند مستقیما از اتاق خود به پارکینگ بروند و حتما باید از محل پذیرش عبور کنند.طبق مقررات باید پله های فرار مناسبی برای مواقع آتش سوزی فراهم شود.کارکنان نیز،از محل سکونت و از طریق ورودی مخصوص خود،به اتاق های تعویض لباس،آشپزخانه ها،فضاهای خدماتی،کارگاه هاو غیره رفت و آمد می کنند.تمام مواد اولیه یا وسایلی که وارد هتل می شود،باید به بخش مربوطه یا انبار مناسب انتقال داده شود.این کار، گاهی به وسیله ی بالابر صورت می گیرد. زباله ها باید در فضایی مسقف(برای محدود کردن سر و صدا در شب)با ارتفاع سقف 4.35متر دفع شود.
هتل ها معمولا دارای یک رستوران یا فضای صبحانه خوری و یک یا چند بوفه هستند.
هتل های دارای تسهیلات سخنرانی و مراسم دیگر،گاهی شامل :
یک تالار چند منظوره- اتاق جلسات- فضای نمایشگاهی و تسهیلات بوفه می باشند.
گاهی انبار های کمکی(برای نگهداری مبلمان اضافی)یا فضای پارکینگ اضافی نیز مورد نیاز است.
برخی تسهیلات تخصصی تری که ممکن است لازم باشد،عبارتند از:
اتاق وسایل سمعی-بصری، تجهیزات نمایش فیلم، امکانات ترجمه ی هم زمان، دستگاه کپی، دورنگار و تلفن.
هتل ها باید تسهیلاتی برای معلولین و ناتوانان جسمی، در حداقل1-2 درصد اتاق ها و ترجیحا در طبقه ی هم کف فراهم سازند و معیار های زیر باید در مورد آنها رعایت شود:
 شیبه ها 20:1
 راهروها به عرض 915 میلی متر
 درها به صورت تمام باز به عرض 815 میلی متر
 سرسراها عریض تر از در به سمت داخل 460 میلی متر
 در کمد ها به صورت کشویی باریک
 قفسه ها به ارتفاع 1.37متر

حمام ها
 فضای باز اصلی 1.52 متر
 عرض 2.75 متر
 میز توالت به ارتفاع 860 میلی متر
 فضای لازم برای زانوها 685میلی متر
 آینه ها از پایین به ارتفاع 1 متر
 ارتفاع صندلی توالت معمولا 430میلی متر
 میله های دست آویز باید به دیوارهای حمام و توالت زده شود.

اتاق های استانده به عرض 3.65 متر را می توان با معیار های زیر مطابقت داد:
 کلیدها در ارتفاع 1.2 متری
 فاصله ی تخت و مبلمان 910 میلی متر
 تخت ها به ارتفاع 450-500 میلی متر
سطح چشم از صندلی چرخ دار 1.07-1.37 متر است: میز های آرایش نیز باید به همین اندازه باشد و فضایی به اندازه ی 685میلی متر برای زانوها داشته باشد.پنجره ها نیز،تا حد امکان باید در ارتفاع پایین تری قرار گیرد.
منبع:
http://www.carshiv.ir
درود و دو صد بدرود